Metody nauki z najmocniejszymi dowodami to sprawdzanie się (odpytywanie się z pamięci) i rozłożona w czasie praktyka (powtórki rozłożone na dni). Dalej są mieszanie tematów, samowyjaśnianie i zadawanie sobie pytania "dlaczego". Ponowne czytanie, zakreślanie i przepisywanie notatek wydają się produktywne, ale lądują na końcu rankingu. Dobry tydzień nauki łączy dwie lub trzy mocne metody, a nie wszystkie dwanaście.
Ten ranking to nie kwestia gustu. W 2013 roku zespół psychologów pod kierunkiem Johna Dunlosky'ego przejrzał setki badań nad dziesięcioma popularnymi technikami i ocenił każdą jako wysoko, umiarkowanie albo nisko przydatną dla uczniów. Tylko dwie dostały wysoką ocenę. Najpopularniejsze nawyki uczniów wylądowały na dole. Poniżej masz pełną listę, do czego służy każda metoda i jak jej użyć w tym tygodniu.
| Metoda | Dowody | Najlepsza do | Koszt czasu |
|---|
| Sprawdzanie się (aktywne przypominanie) | Wysokie | Wszystkiego, z czego będziesz sprawdzany | Niski do średniego |
| Powtórki rozłożone w czasie | Wysokie | Pamięci długotrwałej, egzaminów obejmujących cały materiał | Niski, wymaga kalendarza |
| Interleaving | Umiarkowane | Matematyki, fizyki, typów zadań, które mylisz | Średni |
| Samowyjaśnianie | Umiarkowane | Rozwiązanych przykładów, dowodów, procesów | Średni |
| Pytanie "dlaczego?" (elaboracja) | Umiarkowane | Faktów, do których potrzebny jest powód | Niski |
| Technika Feynmana | Opiera się na samowyjaśnianiu | Pojęć, które rozumiesz tylko w połowie | Średni |
| Blurting | Opiera się na sprawdzaniu się | Sprawdzenia rozdziału zaraz po przeczytaniu | Niski |
| System Leitnera | Opiera się na sprawdzaniu i rozkładaniu w czasie | Słownictwa, definicji, wzorów | Niski po ustawieniu |
| SQ3R | Mieszane, zależy od kroku przypominania | Gęstych rozdziałów podręcznika | Wysoki |
| Technika Pomodoro | Pomoc w skupieniu, nie metoda uczenia | Rozpoczęcia nauki, długich sesji | Żaden |
| Streszczanie | Niskie w typowym wykonaniu | Pierwszego przejścia przez nowy materiał | Średni |
| Czytanie od nowa i zakreślanie | Niskie | Prawie niczego samo w sobie | Niski, ale zmarnowany |
"Opiera się na" oznacza, że metoda nie została oceniona jako osobna technika, ale jej główny krok został. Technika Feynmana to samowyjaśnianie z ostrzejszym sprawdzianem. Blurting to sprawdzanie się na pustej kartce.
1. Sprawdzanie się (aktywne przypominanie)
Sprawdzanie się znaczy wydobycie odpowiedzi z pamięci, zanim na nią spojrzysz. Liczą się fiszki, zadania ćwiczeniowe, arkusze z poprzednich lat i zamknięcie książki, żeby odpowiedzieć na pytanie. To najbardziej niezawodna metoda w badaniach. W znanym eksperymencie Roediger i Karpicke z 2006 roku uczniowie, którzy czytali fragment od nowa, wypadli lepiej na teście pięć minut później, ale ci, którzy się sprawdzali, pamiętali więcej po tygodniu. To wysiłek przypominania sprawia, że wiedza zostaje.
Jak to robić:
- Zamień każdy nagłówek albo slajd z wykładu w pytanie.
- Odpowiedz z zamkniętymi notatkami, na głos albo na papierze.
- Sprawdź odpowiedź i zaznacz, czego brakowało.
- Następnym razem wróć najpierw do tych, w których były braki.
Więcej szczegółów w naszym haśle słownika o aktywnym przypominaniu i w krótkiej odpowiedzi jak stosować active recall. Jeśli robisz własne fiszki, dobrym początkiem jest szablon fiszek.
2. Powtórki rozłożone w czasie
Praktyka rozłożona w czasie to nauka tego samego materiału w kilku krótkich sesjach rozłożonych na dni zamiast w jednym długim bloku. Cztery 30-minutowe sesje w ciągu tygodnia dają więcej niż dwie godziny w noc przed, choć łączny czas jest ten sam. Za każdym razem, gdy wracasz, trochę już uleciało, a ponowne przypomnienie odbudowuje pamięć mocniej.
Prosty harmonogram: pierwsza powtórka dzień po nauce, potem po trzech dniach, potem po tygodniu, potem po dwóch tygodniach. Wpisz daty do kalendarza od razu albo użyj szablonu planu nauki. Hasło słownika o powtórkach rozłożonych w czasie wyjaśnia, dlaczego odstępy rosną.
Sprawdzanie się i rozkładanie w czasie działają najlepiej razem. Sprawdzaj się i rozkładaj te sprawdziany w czasie. Samo to połączenie obejmuje większość tego, co znaczy "uczyć się mądrzej".
3. Interleaving
Interleaving polega na mieszaniu różnych tematów albo typów zadań w jednej sesji zamiast robienia dwudziestu takich samych z rzędu. W matematyce wygląda to tak: rozwiązujesz pochodną, potem całkę, potem granicę, zamiast bloku każdego rodzaju. Wydaje się wolniejsze i podczas ćwiczeń robisz więcej błędów, ale wypadasz lepiej w tym, co sprawdzają egzaminy: rozpoznawaniu, jakiej metody wymaga zadanie. Najbardziej pomaga, gdy tematy łatwo pomylić.
4. Samowyjaśnianie
Gdy czytasz rozwiązany przykład albo dowód, tłumacz sobie każdy krok. Dlaczego ta linijka wynika z poprzedniej? Jaką zasadę zastosowano? Uczniowie, którzy tak robią, lepiej rozumieją procedury niż ci, którzy tylko czytają rozwiązanie. Kosztuje to czas, więc zostaw to na fragmenty, które inaczej przepisałbyś bez zrozumienia. Zobacz hasło o samowyjaśnianiu.
5. Pytanie "dlaczego?" (elaboracja)
Polega na zadaniu pytania "dlaczego to prawda?" o dany fakt i odpowiedzi na nie. "Dlaczego enzymy przestają działać w wysokiej temperaturze?" zmusza do połączenia faktu z tym, co już wiesz. Dobrze działa przy materiale faktograficznym z biologii, historii i ekonomii. Jest tanie: jedno dodatkowe pytanie na fakt. Szersza idea nazywa się elaboracją.
6. Technika Feynmana
Wybierz pojęcie, wyjaśnij je prostymi słowami, jakbyś tłumaczył dwunastolatkowi, zauważ, gdzie się zacinasz albo sięgasz po żargon, a potem wróć do źródła i uzupełnij tę lukę. Technika Feynmana to samowyjaśnianie z wbudowanym sprawdzianem: jeśli nie umiesz powiedzieć tego prosto, jeszcze tego nie wiesz. Użyj jej do dwóch lub trzech pojęć z rozdziału, które są mętne.
7. Blurting
Przeczytaj sekcję, zamknij wszystko i przez pięć do dziesięciu minut zapisuj na pustej kartce wszystko, co pamiętasz. Potem otwórz książkę i innym kolorem uzupełnij to, co umknęło. Luki to twoja następna lista do nauki. Blurting to najszybszy sposób na sprawdzenie rozdziału zaraz po przeczytaniu.
8. System Leitnera
System Leitnera sortuje fiszki do pudełek. Pudełko 1 przeglądasz codziennie, pudełko 2 co kilka dni, pudełko 3 raz w tygodniu. Fiszka, którą znasz, przechodzi o jedno pudełko wyżej. Fiszka, której nie znasz, wraca do pudełka 1. To sprawdzanie się i rozkładanie w czasie na papierze, dlatego działa. Aplikacje takie jak Anki automatyzują ten sam pomysł.
9. SQ3R
SQ3R to skrót od Survey, Question, Read, Recite, Review. Przeglądasz rozdział, zamieniasz nagłówki w pytania, czytasz, żeby na nie odpowiedzieć, odtwarzasz odpowiedzi z pamięci, a na końcu powtarzasz. Wartość leży prawie w całości w krokach Recite i Review, czyli w sprawdzaniu się. Jeśli je pominiesz, zostaje wolne czytanie od nowa. Nasza odpowiedź jak uczyć się z podręcznika pokazuje lżejszą wersję.
10. Technika Pomodoro
Pracuj 25 minut, zrób 5 minut przerwy, a po czterech rundach zrób dłuższą przerwę. Technika Pomodoro sama nie sprawia, że uczysz się lepiej. Sprawia, że zaczynasz, i chroni długie sesje przed zamianą w przewijanie telefonu. Połącz ją z jedną z powyższych metod, na przykład jedno Pomodoro zadań ćwiczeniowych.
11. Streszczanie
Pisanie streszczenia dostało w przeglądzie niską ocenę, głównie dlatego, że uczniowie robią to źle: kopiują zdania zamiast kompresować myśli. Streszczenie własnymi słowami, napisane z pamięci i potem sprawdzone, jest dużo bliższe sprawdzaniu się. Nasz przewodnik jak napisać streszczenie pokazuje, jak to zrobić.
12. Czytanie od nowa i zakreślanie
To dwa najczęstsze nawyki i dwa z najsłabszych. Czytanie od nowa sprawia, że strona wygląda znajomo, a znajomość wydaje się wiedzą. Zakreślanie zaznacza to, co ważne, ale nic nie pomaga w późniejszym przypominaniu. Naprawa: zakreślaj tylko przy pierwszym przejściu, a potem zamień każde zakreślenie w pytanie, na które odpowiadasz z zakrytą stroną.
To samo dotyczy uczenia się na ostatnią chwilę. Jedna długa sesja w noc przed może przeprowadzić cię przez jutrzejszy sprawdzian, ale większość tego znika po tygodniu, co boli na egzaminach końcowych.
Nie potrzebujesz wszystkich dwunastu. Plan, który działa przy większości przedmiotów:
- Po każdym wykładzie (10 minut): zapisz z pamięci, co pamiętasz (blurting), potem uzupełnij luki.
- Raz w tygodniu (30 do 60 minut): zadania ćwiczeniowe z tematu z tego tygodnia i jednego starszego, wymieszane.
- Codziennie (10 do 15 minut): fiszki z pojęciami i wzorami, najpierw te, które sprawiły kłopot.
- Dwa tygodnie przed egzaminem: pełny egzamin próbny na czas, a potem ucz się tylko tego, w czym były błędy.
- Cały czas: używaj samowyjaśniania albo techniki Feynmana do wszystkiego, w czym ten sam błąd powtórzył się dwa razy.
Krótką wersję tego znajdziesz w odpowiedziach jaki jest najlepszy sposób na naukę i jak się uczyć skutecznie.
Przygotowujesz się do jednego konkretnego egzaminu, na przykład matury? Nasz przewodnik techniki powtórek do egzaminu stosuje te metody w tygodniach przed sprawdzianem.
"Style uczenia się" (wzrokowy, słuchowy i tak dalej) to popularny pomysł, ale badania nie wykazały, żeby dopasowanie metody nauki do preferowanego stylu poprawiało wyniki. Ważniejsze są przedmiot i egzamin:
- Słownictwo, definicje, anatomia: fiszki z rozkładaniem w czasie (Leitner albo aplikacja).
- Zadania z matematyki, fizyki i chemii: zadania ćwiczeniowe wymieszane według typu oraz samowyjaśnianie rozwiązanych przykładów.
- Historia, biologia, prawo: pytania "dlaczego" i blurting po każdym rozdziale.
- Egzaminy z wypracowaniem: rozpisuj z pamięci odpowiedzi na prawdopodobne pytania, a potem porównaj z notatkami.
- Testy wyboru: pytania ćwiczeniowe podobne do prawdziwych, z wyjaśnieniem każdej błędnej opcji.
Najtrudniejsza część sprawdzania się to przygotowanie pytań. Tym zajmuje się StudyPDF. Wgrywasz własne slajdy z wykładów, notatki, dokumenty albo zdjęcie tablicy, a on buduje z tego materiału quizy ćwiczeniowe i fiszki. Każde pytanie wskazuje stronę, z której pochodzi, więc gdy się pomylisz, możesz sprawdzić źródło.
Każda twoja odpowiedź jest zapisywana per pojęcie, więc po kilku rundach widzisz, które tematy są słabe, i możesz zrobić z nich następny quiz. W zakładce Plan kursu ustawiasz datę egzaminu, swoje godziny i dni nauki, a dostajesz plan powtórek z datami, który stawia słabe tematy wcześniej i do nich wraca, czyli rozkładanie w czasie zrobione za ciebie. Fiszki możesz wyeksportować do Anki, jeśli już go używasz.
To jedna z opcji. Papierowe fiszki i kalendarz też działają. W darmowym planie możesz stworzyć około czterech materiałów tygodniowo, co wystarcza, żeby wypróbować to na jednym kursie.
Jaka jest najskuteczniejsza metoda nauki?
Najmocniejsze dowody ma sprawdzanie się, czyli odpytywanie się z pamięci. W połączeniu z praktyką rozłożoną w czasie, czyli ponownym sprawdzaniem się po jednym dniu, kilku dniach i tygodniu, w większości badań wygrywa z czytaniem od nowa i zakreślaniem z dużą przewagą.
Jakie są 4 główne metody nauki?
Nie ma oficjalnej listy czterech. Jeśli stosujesz tylko cztery, wybierz sprawdzanie się, praktykę rozłożoną w czasie, interleaving i samowyjaśnianie. To cztery metody z wysoką lub umiarkowaną oceną w najbardziej znanym przeglądzie badań, które działają w większości przedmiotów.
Ile godzin dziennie się uczyć?
Dla większości uczniów od jednej do trzech skupionych godzin w dni szkolne wystarcza, jeśli czas idzie na sprawdzanie się, a nie na czytanie od nowa. Krótkie codzienne sesje biją rzadkie długie. Używaj bloków po 25 do 50 minut z przerwami.
Czy metody nauki działają na każdego?
Mocne metody działają w badaniach w różnym wieku i na różnych przedmiotach, ale sposób ich zastosowania powinien pasować do przedmiotu. Zadania wymagają zadań ćwiczeniowych, fakty wymagają przypominania i rozkładania w czasie, a wypracowania wymagają ćwiczenia rozpisywania odpowiedzi z pamięci.
