Żeby napisać streszczenie, przeczytaj tekst raz, żeby uchwycić główną myśl, przeczytaj go drugi raz i zaznacz kilka punktów, które ją podtrzymują, a potem napisz krótką wersję własnymi słowami. Zacznij od jednego zdania z tytułem, autorem i główną myślą. Dalej podaj najważniejsze punkty w kolejności z oryginału. Pomiń przykłady, cytaty i własną opinię. W większości przypadków celuj w około jedną czwartą do jednej trzeciej długości oryginału, a przy długich dziełach w mniej.
To cała metoda. Reszta tego przewodnika pokazuje, jak dobrze wykonać każdy krok, jak zmienia się schemat dla artykułu, rozdziału podręcznika, książki i wykładu, i jak wygląda gotowe streszczenie.
Streszczenie to krótsza wersja tekstu, która zachowuje tylko jego główną myśl i punkty, które ją podtrzymują, napisana twoimi słowami. Mówi czytelnikowi, co powiedział autor, tak żeby zrozumiał tekst bez jego czytania.
Streszczenie nie jest:
- Parafrazą. Parafraza to ujęcie jednego fragmentu innymi słowami, mniej więcej o tej samej długości. Streszczenie kompresuje cały tekst.
- Recenzją ani odpowiedzią na tekst. Twoja opinia o tekście nie należy do streszczenia, chyba że polecenie tego wymaga.
- Listą skopiowanych zdań. Jeśli swoje streszczenie dałoby się zakreślić w oryginale, to jeszcze nie jest streszczenie.
Samo pojęcie i to, dlaczego pomaga pamięci, znajdziesz w słowniku pod hasłem streszczanie.
1. Wiedz, do czego służy streszczenie
Streszczenie na lekcję polskiego, streszczenie do własnych notatek na egzamin i abstrakt do referatu to różne zadania. Sprawdź limit słów i to, czy musisz podać autora. W notatkach do nauki możesz pominąć formalny wstęp i skupić się na myślach, z których będziesz sprawdzany.
2. Przeczytaj cały tekst raz, niczego nie zaznaczając
Pierwsze czytanie służy ogólnemu obrazowi. Co autor chce powiedzieć? W artykułach i esejach główna myśl jest zwykle w tytule, pierwszym akapicie albo zakończeniu. W rozdziale podręcznika jest w nagłówkach i podsumowaniu rozdziału.
3. Zapisz główną myśl w jednym zdaniu
Zanim pójdziesz dalej, napisz jedno zdanie, które odpowiada na pytanie "O czym jest ten tekst i co twierdzi?". Jeśli nie umiesz go napisać, przeczytaj jeszcze raz wstęp i zakończenie. Na tym zdaniu wisi całe streszczenie.
4. Przeczytaj jeszcze raz i zaznacz najważniejsze punkty
Teraz zaznacz punkty, które podtrzymują główną myśl. W typowym artykule jest ich od trzech do pięciu. Zadaj pytania: kto, co, kiedy, gdzie, dlaczego, jak, jeśli tekst opowiada historię lub relacjonuje wydarzenia. Przy argumentacji zaznacz powody i najmocniejsze dowody, a nie każdy przykład.
Zaznaczaj oszczędnie. Jedna krótka notatka na marginesie przy akapicie jest lepsza niż zakreślenie pół strony. Nasza odpowiedź jak robić adnotacje w podręczniku pokazuje prosty system.
5. Wytnij to, co nie niesie myśli
Skreśl przykłady, anegdoty, powtórzenia, szczegóły tła, statystyki, które tylko ilustrują, i cytaty bezpośrednie. Pomagają oryginałowi przekonywać, ale twój czytelnik nie potrzebuje ich, żeby zrozumieć sedno.
6. Napisz to własnymi słowami
Zamknij tekst i pisz z notatek. Ten krok jest najważniejszy: pisanie z pamięci zmusza do ujęcia myśli na nowo zamiast kopiowania zdań. Zacznij od zdania z główną myślą, a potem dodaj najważniejsze punkty w kolejności, w jakiej przedstawił je autor. Używaj czasowników, takich jak twierdzi, wyjaśnia, pokazuje, podsumowuje i sugeruje, żeby było jasne, że to myśli autora.
7. Porównaj z oryginałem
Otwórz tekst jeszcze raz i zadaj trzy pytania. Czy główna myśl się zgadza? Czy brakuje ważnego punktu? Czy jest tu coś, czego autor nie powiedział? Potem sprawdź długość i popraw gramatykę.
Dla artykułu albo eseju ten układ działa niemal zawsze:
- Zdanie otwierające: W tekście "[tytuł]" [autor] twierdzi / wyjaśnia, że [główna myśl].
- Punkt 1, z powodem albo dowodem w kilku słowach.
- Punkt 2.
- Punkt 3 (oraz 4 i 5, jeśli tekst jest długi).
- Zdanie kończące: do jakiego wniosku dochodzi autor albo co zaleca.
Przy krótkim tekście napisz to jako jeden akapit, przy długim po jednym akapicie na każdą większą część. Używaj czasu teraźniejszego i trzeciej osoby.
Wyobraź sobie artykuł na 600 słów zatytułowany "Dlaczego uczniowie zapominają to, czego się uczyli", którego autorem jest J. Rivera. Opisuje uczennicę, która godzinami czytała notatki i mimo to oblała sprawdzian, wyjaśnia krzywą zapominania, przywołuje dwa eksperymenty o sprawdzaniu się, daje wskazówki o fiszkach i kończy zaleceniem krótkich powtórek rozłożonych na tygodnie.
Streszczenie na około 80 słów:
W tekście "Dlaczego uczniowie zapominają to, czego się uczyli" J. Rivera twierdzi, że większość uczniów zapomina materiał, bo uczy się przez ponowne czytanie zamiast przez sprawdzanie się. Rivera wyjaśnia, że pamięć szybko słabnie po nauce, jeśli informacji nie przywoła się ponownie. Eksperymenty pokazują, że uczniowie, którzy się odpytują, pamiętają po tygodniu więcej niż ci, którzy czytają ten sam tekst od nowa. Artykuł kończy się wnioskiem, że uczniowie powinni zastąpić długie sesje ponownego czytania krótkimi samoodpytywaniami rozłożonymi na kilka tygodni.
Zwróć uwagę, czego brakuje: historii uczennicy, wskazówek o fiszkach i dokładnych liczb. Dzięki nim artykuł dobrze się czyta, ale streszczenie działa bez nich.
Jak napisać streszczenie artykułu
Skup się na tezie i dowodach. Jeden akapit z trzech do sześciu zdań wystarcza w większości artykułów prasowych i naukowych. Szczegółowa wersja tego przypadku jest w naszej odpowiedzi jak streścić artykuł.
Jak streścić rozdział podręcznika
Wykorzystaj strukturę, którą dał ci autor. Zamień każdy nagłówek w jedno lub dwa zdania, zachowaj definicje kluczowych pojęć i pomiń przykłady w ramkach. Do nauki dodaj do każdej sekcji jedno pytanie, na które później odpowiesz z pamięci. Dobrze pasuje do tego odpowiedź jak robić notatki z podręcznika.
Jak napisać streszczenie książki
Przy powieści opisz głównych bohaterów, główny konflikt, punkty zwrotne i zakończenie, w tej kolejności. Jedno zdanie na rozdział to dobry pierwszy szkic, który potem skracasz. W przypadku książki niebeletrystycznej znajdź tezę (zwykle we wstępie) i streść po jednej kluczowej myśli z rozdziału. Jednostronicowe streszczenie książki to często 250 do 400 słów, niezależnie od tego, jak długa jest książka. Tak samo możesz podejść do streszczenia lektury szkolnej.
Jak streścić wykład albo film
Wykłady się powtarzają i dygresjonują, więc streszczaj z notatek, a nie z pamięci całego wystąpienia. W ciągu 24 godzin zapisz główne pytanie wykładu, trzy lub cztery odpowiedzi, które padły, i wszystkie definicje lub wzory. Metoda notatek Cornella wbudowuje ramkę na streszczenie w każdą stronę, a nasz szablon do notatek ma ją gotową.
| Oryginał | Typowa długość streszczenia |
|---|
| Akapit | Jedno lub dwa zdania |
| Artykuł (500 do 1500 słów) | Jeden akapit, 75 do 200 słów |
| Rozdział podręcznika | Pół strony do jednej strony |
| Praca naukowa | 150 do 250 słów, jak abstrakt |
| Książka | Jedna do dwóch stron albo jeden akapit na rozdział |
| 60-minutowy wykład | Pół strony |
Jeśli nauczyciel poda limit słów, on wygrywa. To reguły praktyczne, a nie przepisy.
- Zaczynanie od tła zamiast od głównej myśli. Pierwsze zdanie powinno mówić czytelnikowi, co twierdzi tekst.
- Kopiowanie zdań autora z kilkoma zmienionymi słowami. To bliskie plagiatowi i pokazuje, że myśli nie zostały przetworzone.
- Dodawanie własnej opinii. "Autor ma świetny argument" należy do odpowiedzi na tekst, a nie do streszczenia.
- Nadawanie każdemu punktowi tej samej wagi. Główna myśl dostaje najwięcej miejsca. Małe przykłady nie dostają go wcale.
- Zmienianie znaczenia. Sprawdź, czy teza autora nie wyszła mocniejsza ani słabsza, niż jest.
Streszczenie napisane z pamięci to jeden z lepszych sposobów sprawdzenia, jak działa twoje aktywne czytanie. Jeśli potrafisz napisać jasne streszczenie rozdziału z zamkniętą książką, rozumiesz go. Jeśli nie, wiesz dokładnie, którą część przeczytać jeszcze raz. Dlatego streszczanie ma niską pozycję w badaniach nad nauką, gdy uczniowie tylko kopiują zdania, i dużo wyższą, gdy piszą z pamięci i sprawdzają. Więcej o tym w naszym przewodniku po metodach nauki.
Przy powtórkach przed egzaminem stos jednoakapitowych streszczeń rozdziałów to dobra baza do pełnego przewodnika do nauki. Szablon przewodnika do nauki pokazuje, jak je ułożyć.
Jeśli potrzebujesz streszczenia własnych materiałów z zajęć, żeby się z niego uczyć, StudyPDF może je zbudować. Wgrywasz slajdy z wykładów, notatki, dokumenty albo zdjęcie strony, a on tworzy streszczenie AI z krótkim TL;DR, najważniejszymi punktami i streszczeniem w formie prozy. Każdy punkt wskazuje stronę, z której pochodzi, więc możesz go sprawdzić w źródle.
Traktuj to jako punkt wyjścia, a nie jako odrabianie pracy domowej. Na lekcji polskiego nauczyciel chce twojego własnego streszczenia, a napisanie go samemu to właśnie to, co buduje umiejętność. Do powtórek streszczenie ze wskazanymi stronami obok twoich notatek oszczędza czas, a z tego samego materiału możesz zrobić pytania ćwiczeniowe, żeby sprawdzić, czy pamiętasz. Darmowy plan wystarcza na około cztery materiały tygodniowo.
Jak zacząć streszczenie?
Zacznij od jednego zdania z tytułem, autorem i główną myślą, na przykład: W tekście "Tytuł" Autor twierdzi, że X. Nie zaczynaj od tła, cytatu ani własnej opinii.
Jakie jest 5 części streszczenia?
Prosta wersja: tytuł i autor, główna myśl, kluczowe punkty, wniosek autora i własne słowa w całym tekście. Wielu nauczycieli oczekuje też czasu teraźniejszego i braku osobistej opinii.
Czy streszczenie powinno zawierać cytaty?
Zwykle nie. Streszczenie oddaje myśli twoimi słowami. Jeśli jedno dokładne sformułowanie jest niezbędne, możesz zacytować kilka słów, ale rób to rzadko i krótko.
Jak długie powinno być streszczenie?
W większości przypadków około jednej czwartej do jednej trzeciej oryginału. Długie dzieła kompresuje się dużo bardziej: książka może zmieścić się na jednej lub dwóch stronach. Limit słów od nauczyciela zawsze jest ważniejszy.
