Strefa najbliższego rozwoju
Strefa najbliższego rozwoju (ZPD) to przedział między tym, co potrafisz zrobić sam, a tym, co zrobisz z pomocą nauczyciela, kolegi albo wskazówki. Lew Wygotski opisał ją na początku lat 30. Najszybciej uczysz się właśnie w tym przedziale: to, co już opanowałeś, uczy mało, a to, co jest zbyt daleko, tylko zniechęca.
Więcej szczegółów
Wygotski podzielił umiejętności uczącego się na trzy warstwy. To, co robisz już sam, to twój aktualny poziom. To, co zrobisz tylko z pomocą, to strefa najbliższego rozwoju. To, czego nie zrobisz nawet z pomocą, leży poza nią. Najbliższy znaczy następny: strefa to kolejna rzecz, do której jesteś gotowy, a nie dowolna trudność.
Pomoc ma być tymczasowa. W 1976 roku Wood, Bruner i Ross nazwali takie wsparcie rusztowaniem: wskazówka, rozwiązany przykład, partner, który zadaje dobre pytanie. Gdy robisz postępy, wsparcie się zdejmuje, aż zadanie robisz sam, a strefa przesuwa się do następnej umiejętności. Rusztowanie to metoda, a strefa to zakres, w którym działa.
Strefa to model, a nie przyrząd pomiarowy. Jej granic nie odczytasz ze sprawdzianu, a krytycy zauważają, że Wygotski nigdy nie zdefiniował jej ściśle. Mimo to dobrze tłumaczy znane uczucie: zadanie, którego nie umiesz zacząć, ale rozumiesz od razu, gdy ktoś pokaże pierwszy krok, leży w twojej strefie. Zadanie, za którym nie nadążasz nawet po wyjaśnieniu, wymaga najpierw wcześniejszego kroku.
Gdzie leży dla ciebie zadanie
| Strefa | Jak to wygląda | Co robić |
|---|---|---|
| Robisz sam | Gładko, nic nowego | Szybko sprawdź i idź dalej |
| Strefa najbliższego rozwoju | Trudne, ale ze wskazówką albo przykładem nadążasz | Tu spędzaj większość czasu na nauce |
| Poza strefą | Gubisz się nawet z wyjaśnieniem | Wróć i najpierw naucz się brakującej podstawy |
Przykład
Mia sama liczy pochodną wielomianu. Zadania z pochodną funkcji złożonej ją blokują, dopóki nie przestudiuje jednego rozwiązanego przykładu, a potem dwa kolejne robi sama. To jest jej strefa. Całkowanie przez części, które wymaga pochodnej złożonej, nie ma dla niej sensu nawet z rozwiązaniem przed oczami, więc odkłada je, aż pochodna złożona będzie siedzieć bez pomocy.
Jak to wykorzystać
- 1
Spróbuj zadania lub pytania na zimno, bez notatek, i zaznacz, czy poszło dobrze.
- 2
Przy każdym błędzie pozwól sobie tylko na jeden poziom pomocy: wskazówkę, pierwszy krok z przykładu albo krótkie wyjaśnienie. Potem spróbuj jeszcze raz.
- 3
Jeśli ta pomoc wystarczyła, temat leży w twojej strefie. Zrób go następnego dnia bez pomocy.
- 4
Jeśli dalej nie nadążasz, jesteś poza strefą. Znajdź wcześniejszy pomysł, od którego to zależy, i naucz się go najpierw.
- 5
Przenieś czas nauki na środkową grupę i zdejmuj pomoc krok po kroku, aż zrobisz to sam.
Jak robi to StudyPDF
StudyPDF działa w tej samej pętli. Gdy odpowiedź na fiszce jest jeszcze zakryta, Bo daje wskazówkę, zanim poda odpowiedź. Wyniki quizów pokazują podział na pojęcia, od najsłabszego, więc widzisz, co robisz już sam, a co wciąż wymaga pomocy. Twój kurs jest podzielony na pojęcia: jeśli jedno zostaje słabe, otwierasz pomysł, na którym się opiera, i ćwiczysz go najpierw. Poziom trudności to ustawienie każdego quizu i talii, a wybierasz go ty.
Zobacz też
Wykorzystaj to w swoim własnym kursie
Prześlij swoje wykłady i zapytaj Bo. Odpowiedzi z cytatami, a do tego fiszki, egzaminy i więcej, stworzone z twoich materiałów.
Częste pytania
Jaki jest przykład strefy najbliższego rozwoju?
Dziecko, które samo nie zawiąże buta, ale daje radę, gdy dorosły przytrzyma pierwszą pętlę, pracuje w tej strefie. Przykład z nauki: sam nie rozwiążesz zadania z fizyki, ale rozwiążesz je, gdy zobaczysz pierwszą linijkę rozwiązania. Ta linijka to rusztowanie, a zadanie leży w twojej strefie.
Czym różni się strefa najbliższego rozwoju od rusztowania?
Strefa to zakres zadań, które robisz z pomocą, ale jeszcze nie sam. Rusztowanie to sama pomoc: wskazówki, przykłady i pytania, które zdejmuje się, gdy robisz postępy. Strefa mówi, gdzie pracować, a rusztowanie, jak wspierać pracę w tym miejscu.