Recency-effect
Het recency-effect is dat je de laatste paar dingen in een lijst het best onthoudt, omdat ze nog vers in je kortetermijngeheugen zitten als je ze probeert op te halen. Het is de partner van het primacy-effect, dat de eerste paar items versterkt.
Als je een lijst met feiten leest of een college hoort, blijven de items aan het eind nog een korte tijd in je hoofd hangen. Dus als je jezelf meteen overhoort, komen die laatste punten makkelijk terug. Het addertje is dat deze boost snel vervaagt. Wacht een paar minuten, of doe er iets anders tussendoor, en het eind van de lijst is niet meer bijzonder.
Dit is belangrijk voor hoe je studeert. Het midden van een lange sessie is de gevarenzone, want het krijgt noch de verse boost van het eind, noch de extra aandacht die het begin vaak krijgt. Je stof opbreken in kleinere stukken geeft je meer beginnen en meer einden, zodat er minder dingen in dat zwakke midden vallen.
Het verklaart ook een veelvoorkomende valkuil. Het onderwerp dat je als laatste hebt herhaald voelt het stevigst, maar dat gevoel is alleen recency, geen echt leren. De oplossing is later op die stof terug te komen, als de kortetermijnboost weg is, en te kijken of het nog standhoudt.
Mia stampt de avond voor haar biologietoets een lijst van twintig kernbegrippen erin. De volgende ochtend onthoudt ze alleen de laatste vijf duidelijk, omdat de rest niets had wat het vers hield. Daarna begint ze in kleine porties te herhalen en zichzelf een dag later te overhoren, niet meteen.