Pamięć prospektywna
Pamięć prospektywna to pamiętanie o tym, żeby coś zrobić w przyszłości, na przykład oddać pracę w piątek albo po kolacji powtórzyć rozdział 4. Psychologowie nazywają to pamiętaniem o pamiętaniu. Zadania oparte na zdarzeniach uruchamia sygnał, oparte na czasie zegar, i to te drugie częściej zawodzą. Bierze udział w 50 do 80 procentach codziennych zadań pamięciowych.
Prawie wszystko, czego się uczysz, patrzy wstecz: fakty, zdarzenia, definicje. Pamięć prospektywna patrzy naprzód i ma dwie części. Musisz pamiętać, co zrobić, i musisz o tym pomyśleć we właściwym momencie. Zawodzi zwykle ta druga część. Wiesz, że chciałeś napisać do prowadzącej. Po prostu nie przyszło ci to do głowy, gdy miałeś telefon w ręku.
Badacze dzielą ją według wyzwalacza. Oparta na zdarzeniach oznacza, że przypomina ci sygnał z otoczenia, na przykład gdy mijasz bibliotekę i myślisz o książce do oddania. Oparta na czasie oznacza, że sam musisz pilnować zegara, na przykład zacząć powtórkę o 19:00. W porównaniach zadania oparte na zdarzeniach są wykonywane pewniej, bo przypomnienie zapewnia zewnętrzny sygnał. Przegląd Petera Gollwitzera i Paschala Sheerana z 2006 roku obejmujący 94 testy wykazał, że plany typu jeśli-to (jeśli jest 19:00, otwieram notatki ze statystyki) miały średni do dużego wpływ na faktyczne osiąganie celów.
Dla studentów oznacza to, że plan trzymany w głowie jest najsłabszym planem, jaki masz. Każde zadanie do nauki trzymane tylko w pamięci konkuruje ze wszystkim innym, co masz na głowie. Wpisz je do harmonogramu z godziną, miejscem i konkretnym działaniem i daj mu zewnętrzny sygnał. Wtedy pamięć prospektywna musi tylko zauważyć przypomnienie, a nie je wytworzyć.
| Rodzaj | Wyzwalacz | Przykład z nauki | Jak ją wspierać |
|---|---|---|---|
| Oparta na zdarzeniach | Sygnał z otoczenia | Powtórka notatek, gdy tylko usiądziesz w pociągu | Połączyć zadanie z czymś, co i tak robisz |
| Oparta na czasie | Godzina albo termin | Zacząć zadania o 19:00 | Wpis w kalendarzu z alarmem |
| Oparta na czynności | Zakończenie innej czynności | 10 fiszek zaraz po obiedzie | Zapisać to jako: po X robię Y |
W każdą niedzielę Noah obiecuje sobie, że w tym tygodniu wcześnie zacznie pisać pracę. W czwartek wciąż ani razu jej nie otworzył. Nie zapomniał, że praca istnieje, ale żaden moment nie przypomniał mu, żeby zacząć. Wpisuje więc do kalendarza trzy bloki po 45 minut z alarmem, a w każdym wpisie jedno konkretne zadanie: plan, dwa pierwsze rozdziały, bibliografia. Zostawia też lektury na biurku, gdzie widzi je po powrocie do domu. Zaczyna w poniedziałek.
- 1Zapisuj każde zadanie do nauki, zamiast trzymać je w głowie.
- 2Daj każdemu zadaniu dzień, godzinę rozpoczęcia i konkretny pierwszy krok.
- 3Sformułuj je jako plan jeśli-to: jeśli jest wtorek 16:00, robię 20 pytań z quizu z rozdziału 3.
- 4Dodaj zewnętrzny sygnał: alarm, powiadomienie z kalendarza albo książkę zostawioną tam, gdzie ją zobaczysz.
- 5Sprawdzaj swój plan codziennie o tej samej porze, żeby to też stało się nawykiem.