Pamięć ikoniczna
Pamięć ikoniczna to wzrokowa pamięć sensoryczna. Przechowuje krótki, szczegółowy obraz tego, co właśnie zobaczyłeś, przez znacznie mniej niż sekundę, a potem obraz znika. George Sperling pokazał w 1960 roku, że przez chwilę mieści więcej, niż potrafisz zrelacjonować, a nazwę nadał jej Ulric Neisser w 1967 roku. Do pamięci krótkotrwałej trafia tylko to, na co zwrócisz uwagę.
Pamięć ikoniczna to wzrokowa część pamięci sensorycznej, pierwszego etapu w modelu Atkinsona i Shiffrina. Działa automatycznie, mieści dużo i trzyma to bardzo krótko. To krótkie nakładanie się obrazów sprawia, że machane w ciemności zimne ognie zostawiają smugę światła, a świat nie robi się czarny przy każdym mrugnięciu.
Sperling wyświetlał siatkę 12 liter przez 50 milisekund. Gdy prosił o wszystkie, ludzie podawali tylko około 4. Potem tuż po wyświetleniu odtwarzał dźwięk wskazujący, który rząd podać. Ludzie podawali większość liter ze wskazanego rzędu, niezależnie od tego, który to był, czyli przez chwilę dostępne były mniej więcej trzy czwarte siatki. Gdy dźwięk pojawiał się mniej więcej sekundę później, przewaga znikała. Obraz zdążył wyblaknąć, zanim dało się go odczytać w całości.
W nauce lekcja brzmi: patrzenie to nie uczenie się. Schemat, na który zerkasz, na moment wypełnia pamięć ikoniczną, a potem znika, jeśli nie skupisz się na nim i nie zaczniesz z nim pracować. Dlatego możesz dziesięć razy patrzeć na cykl Krebsa i nadal nie umieć go narysować. Rysowanie z pamięci zmusza obraz do przejścia do pamięci roboczej, a stamtąd do długotrwałej.
| Warunek | Co robili badani | Wynik |
|---|---|---|
| Raport pełny | Podać wszystkie litery z siatki 12 liter wyświetlanej przez 50 ms | Około 4 litery |
| Raport częściowy, dźwięk tuż po obrazie | Podać tylko rząd wskazany dźwiękiem | Większość liter ze wskazanego rzędu, czyli dostępne około 9 z 12 liter |
| Raport częściowy, dźwięk po około 1 sekundzie | To samo zadanie, późniejszy sygnał | Przewaga znika, wynik jak przy raporcie pełnym |
Tomek przez dwie minuty wpatruje się w opisany schemat serca przed kolokwium z anatomii. Zamyka książkę i widzi kształt, ale nie wie, gdzie uchodzą żyły płucne. Każde spojrzenie na chwilę wypełniało jego pamięć ikoniczną, ale nigdy nie zamienił obrazu w coś, co umie przywołać. Następnego dnia zakrywa podpisy, rysuje serce z pamięci, porównuje i uzupełnia luki. Po trzech rundach opisuje je bez patrzenia.
- 1Patrz na schemat z celem: jakie części, w jakiej kolejności, jak połączone.
- 2Zakryj go i narysuj z pamięci, nawet jeśli wyjdzie szkicowo.
- 3Porównaj z oryginałem i zaznacz, czego brakuje albo co jest w złym miejscu.
- 4Dorysuj tylko brakujące części, a potem jeszcze raz cały schemat.
- 5Powtórz następnego dnia i kilka dni później, bez wcześniejszego zaglądania.