Pamięć echoiczna
Pamięć echoiczna to słuchowa pamięć sensoryczna. Przechowuje krótkie echo tego, co właśnie usłyszałeś, przez około 3 do 4 sekund, akurat tyle, żeby wyłapać koniec zdania, którego nie słuchałeś. Nazwę nadał jej Ulric Neisser w 1967 roku. Trwa dłużej niż pamięć ikoniczna obrazów, ale to, na co nie zwrócisz uwagi, znika po kilku sekundach.
Mowa dociera dźwięk po dźwięku, więc mózg potrzebuje bufora, który trzyma ostatnie sekundy, zanim rozszyfruje słowa. Pamięć echoiczna jest tym buforem. Dlatego możesz powiedzieć co? i odpowiedzieć, zanim druga osoba powtórzy pytanie. Jej długość zależy od metody pomiaru: szacunki wahają się od około sekundy do mniej więcej 10 sekund, ale w podręcznikach zwykle podaje się 3 do 4 sekund.
Zmierzono ją dźwiękową wersją literowego eksperymentu Sperlinga. W 1972 roku Christopher Darwin, Michael Turvey i Robert Crowder odtwarzali elementy do lewego ucha, prawego i obu naraz, a potem wskazywali, który kanał zrelacjonować. Ze wskazówką ludzie podawali więcej niż wtedy, gdy mieli podać wszystko, tak samo jak przy siatce liter. Łatwiej było powiedzieć, skąd dochodził dźwięk, niż jakiego rodzaju był to element.
W nauce pamięć echoiczna tłumaczy, dlaczego wykład może wydawać się jasny, a i tak nic po nim nie zostaje. Każde zdanie przechodzi przez kilka sekund echa. Jeśli nie uważasz albo wciąż przepisujesz poprzedni slajd, nigdy nie trafia do pamięci krótkotrwałej. Notatki łapią to, czego echo nie utrzyma, a przejrzenie ich tego samego dnia sprawia, że nie zblakną w kolejnych dniach.
| Cecha | Pamięć echoiczna | Pamięć ikoniczna |
|---|---|---|
| Zmysł | Słuch | Wzrok |
| Mniej więcej jak długo | 3 do 4 sekund | Znacznie poniżej 1 sekundy |
| Nazwał ją | Ulric Neisser, 1967 | Ulric Neisser, 1967 |
| Klasyczny eksperyment | Darwin, Turvey i Crowder, 1972 | Sperling, 1960 |
| Przykład z życia | Zrozumienie pytania zaraz po tym, jak powiesz co? | Smuga światła machanych zimnych ogni |
Na 90-minutowym wykładzie Jana przepisuje każde słowo ze slajdów i umyka jej to, co prowadzący mówi o tym, dlaczego reakcja jest odwracalna. To wyjaśnienie przez kilka sekund było w jej pamięci echoicznej, gdy uwaga była na slajdzie, a potem przepadło. W następnym tygodniu pobiera slajdy wcześniej, notuje tylko to, co pada na głos, a wieczorem przez 15 minut zamienia notatki w pięć pytań.
- 1Zdobądź slajdy przed wykładem, żeby nie musieć ich przepisywać.
- 2Na wykładzie notuj to, co pada na głos, a czego nie ma na slajdach: przykłady, uzasadnienia, wskazówki przed egzaminem.
- 3Używaj słów kluczowych i strzałek zamiast pełnych zdań, żeby słuchać dalej podczas pisania.
- 4Tego samego dnia poświęć 10 do 15 minut na uzupełnienie luk i zamianę najważniejszych punktów w pytania.
- 5Jeśli wykład jest nagrany, wracaj tylko do fragmentów, które notatki oznaczają jako niejasne.