Elastyczność poznawcza
Elastyczność poznawcza to zdolność przełączania się między zadaniami, regułami lub sposobami myślenia oraz widzenia problemu z więcej niż jednej strony. Jest jedną z podstawowych funkcji wykonawczych, obok pamięci roboczej i hamowania. W nauce oznacza zmianę strategii, gdy jedna przestaje działać, i użycie pomysłu w sytuacji, której jeszcze nie widziałeś.
Więcej szczegółów
Psychologowie mierzą ją zadaniami takimi jak Wisconsin Card Sorting Test, w którym reguła sortowania zmienia się bez ostrzeżenia, a ty musisz to zauważyć i się dostosować. W znanym modelu funkcji wykonawczych Akiry Miyake z 2000 roku ta zdolność nazywa się przełączaniem (shifting). Jest jedną z trzech części, razem z aktualizowaniem, czyli pamięcią roboczą, i hamowaniem.
Elastyczne myślenie to nie wielozadaniowość. Przełączanie się między zadaniami kosztuje czas i dokładność za każdym razem. Elastyczność oznacza zmianę wtedy, gdy to pomaga: porzucenie metody, która zawodzi, przejście od reguły do jej wyjątku albo wyjaśnienie jednego pojęcia na dwa sposoby.
Nauka może ją trochę trenować, głównie przez ćwiczenia, które zmuszają do wyboru. Przeplatanie typów zadań każe ci decydować, jaka metoda pasuje do którego. Stosowanie jednego pojęcia w kilku przypadkach wspiera transfer wiedzy. Ostrożnie z wielkimi obietnicami: dowody dla gier trenujących mózg są słabe, a mocniejsze są dla ćwiczeń na samym materiale. Termin pojawia się też w pracy klinicznej, na przykład w badaniach nad ADHD i autyzmem, gdzie opisuje się trudność w przełączaniu. Ta strona dotyczy znaczenia dla nauki i nie jest narzędziem diagnostycznym.
Przykład
Studentka rozwiązuje 10 zadań z fizyki jednego typu z rzędu i wszystkie wychodzą jej dobrze. Na egzaminie ten sam wzór kryje się w zadaniu inaczej sformułowanym, a ona zamiera. Bardziej elastyczna rutyna: mieszać trzy typy zadań w każdej sesji i przed rozwiązaniem nazwać typ oraz powiedzieć, czemu metoda pasuje. Wtedy pytanie egzaminacyjne to wybór, który już ćwiczyła.
Jak to wykorzystać
- 1
Mieszaj typy zadań w jednej sesji zamiast robić dziesięć tego samego rodzaju z rzędu.
- 2
Zanim rozwiążesz, powiedz, jakiego typu jest zadanie i czemu pasuje do niego twoja metoda.
- 3
Po rozwiązaniu rozwiąż je drugim sposobem albo wyjaśnij ideę na innym przykładzie.
- 4
Gdy po kilku minutach utkniesz, zmień podejście celowo: narysuj, idź od końca albo wyjaśnij na głos.
- 5
Prowadź obok każdej reguły listę wyjątków i przypadków typu to zależy.
Jak robi to StudyPDF
StudyPDF pomaga ćwiczyć wybieranie, nie tylko powtarzanie. Zrób quiz lub egzamin próbny z kilku tematów naraz, z mieszanką pytań wyboru, wielokrotnego wyboru, prawda/fałsz, krótkiej odpowiedzi, dopasowywania i uzupełniania luk. Każde pytanie jest oznaczone pojęciami, które sprawdza, a wyniki wymieniają je od najsłabszego.
Zobacz też
Częste pytania
Jaki jest przykład elastyczności poznawczej?
Przejście na nową strategię, gdy pierwsza zawodzi, na przykład rozwiązanie zadania z matematyki drugim sposobem, albo dostosowanie się, gdy nauczyciel zmienia format zadania. Przy biurku to także użycie jednego pojęcia w dwóch różnych przedmiotach.
Jak uczniowie mogą poprawić elastyczność poznawczą?
Ćwiczeniami, które zmuszają do wyboru i dostosowania: mieszaniem typów zadań, wyjaśnianiem pomysłów z więcej niż jednej strony, stosowaniem pojęcia w nowych przypadkach i analizą błędów przez pytanie, co spróbujesz następnym razem. Ćwiczenie na prawdziwym materiale bije ogólne gry umysłowe.
Wykorzystaj to w swoim własnym kursie
Prześlij swoje wykłady i zapytaj Bo. Odpowiedzi z cytatami, a do tego fiszki, egzaminy i więcej, stworzone z twoich materiałów.