Pamięć proceduralna
Pamięć proceduralna to pamięć tego, jak coś robić, na przykład jak jeździć na rowerze, pisać na klawiaturze albo rozwiązywać dany typ zadania z matematyki. To rodzaj pamięci długotrwałej, który działa bez myślenia o kolejnych krokach. Budujesz ją, powtarzając czynność, a nie czytając o niej.
Psychologia dzieli pamięć długotrwałą na dwie duże części. Pamięć deklaratywna przechowuje fakty i wydarzenia, które umiesz opisać słowami, jak datę z historii albo to, co jadłeś wczoraj. Pamięć proceduralna przechowuje umiejętności. Umiesz je pokazać, ale trudno ci je wyjaśnić. Spróbuj dokładnie opisać, jak utrzymujesz równowagę na rowerze.
Opiera się na innych układach w mózgu. Fakty mocno zależą od hipokampa. Umiejętności bardziej od jąder podstawy i móżdżku. Dlatego słynny pacjent H.M., który po operacji nie potrafił zapamiętywać nowych faktów, i tak przez trzy dni coraz lepiej rysował w lustrze, choć nie pamiętał, że w ogóle ćwiczył.
W nauce ma to większe znaczenie, niż się wydaje. Rozwiązywanie równań, bilansowanie reakcji, czytanie EKG czy pisanie dowodu to procedury. Czytanie rozwiązania daje poczucie nauki, ale umiejętność powstaje dopiero wtedy, gdy sam wykonujesz kroki. Najpierw przejrzyj przykład z rozwiązaniem, potem szybko przejdź do samodzielnych zadań, ze sprawdzeniem po każdej próbie.
| Proceduralna | Deklaratywna | |
|---|---|---|
| Przechowuje | Umiejętności i nawyki | Fakty i wydarzenia |
| Odczuwasz jako | Wiem, jak | Wiem, że |
| Łatwo opisać słowami | Nie | Tak |
| Powstaje dzięki | Powtarzanym ćwiczeniom z informacją zwrotną | Czytaniu, przypominaniu, łączeniu faktów |
| Przykład z nauki | Policzenie pochodnej | Znajomość wzoru na pochodną |
Lena zna na pamięć wzór na pochodną ilorazu, ale na egzaminie staje w miejscu. To wiedza deklaratywna bez procedury. Zaczyna robić 15 krótkich zadań dziennie: jeden przykład z rozwiązaniem, potem sama, sprawdzając każdą odpowiedź od razu. Po tygodniu liczy, w ogóle nie myśląc o wzorze.
- 1Przeanalizuj jeden przykład z rozwiązaniem i powiedz na głos każdy krok.
- 2Od razu rozwiąż podobne zadanie samodzielnie, bez zaglądania.
- 3Sprawdź odpowiedź natychmiast i popraw dokładnie ten krok, który nie wyszedł.
- 4Powtarzaj z zadaniami, które za każdym razem trochę się różnią.
- 5Wracaj do ćwiczeń przez kilka dni, żeby umiejętność się utrwaliła i przyspieszyła.